
Kaykılı Köyü (Kayılı) Yöresel Yemekleri

Arabaşı Çorbası
Yozgat’ın coğrafi işaretli lezzetlerinden Arabaşı, Yozgat’a has olan, soğuk kış gecelerinin vazgeçilmezlerinden biri ve şehrin ise en önemli yöresel yemeklerinden biridir. Yozgat’ın uzun kış gecelerinde akşam yemeğinden sonra ve yatmadan önce yapılan sohbetler esnasında ikram edilen, bir çeşit ara öğün yemeğidir. Bu sebeple yemeğin asıl adı “ara aşı” olmasına rağmen halk ağzında söylene söylene arabaşı şeklini almıştır. Yozgat Arabaşısı’nın ana malzemeleri, un, su ve kaz etidir. Damak zevkine bağlı olarak, hindi veya tavuk eti tercih edilebilir.

Omaç
Kahvaltı sofralarının geleneksel lezzetidir. Yufka ekmek, kaymak, tereyağı ve yumurta ile beraber hazırlanır. Sıcak çayla ikram edilen tarifsiz bir lezzettir.

İncir Uyutması
İncir uyutması tatlısı denince akla Yozgat gelir. Doğal sütle yapılır, süt kaynamaya başlayınca, şeker, incir, ceviz eklenir, on dakika kaynatılır ve toprak kaselere alınarak soğuk servis yapılır. Muhallebiyle incirin muhteşem uyumuyla oluşan farklı bir tat.

Kabak Çiçeği Dolması
İç Anadolu bölgesinde bilinen ve Yozgat mutfağında mevsiminde sıklıkla tüketilen bir yemektir. Bazı restoranlarda meze olarak sunulduğu da olur. Kabak çiçeği dolması yapmak için kabak çiçeklerinin sabahın ilk ışıkları ile birlikte çiçekler kapanmadan toplanması ve suya konulması gerekir.

Madımak Yemeği
Doğada yetişen bir bitki olan madımak toplanır, ayıklanır, yıkanır ve doğranır. Bir tencereye yağ konularak kavrulur. Kıyılan madımak üzerine ilave edilir. Pişirildikten sonra servis yapılır. Sarımsaklanmış yoğurt isteğe göre sos olarak kullanılır.

Çiğdem Pilavı
Tereyağı bir tavada eritilir. Bulgur, bu yağ ile biraz kavrulduktan sonra tavuk suyu ilave edilir. Piştikten sonra üzerine çiğdemin kök kısmı ve çiçeği ilave edilir. Dinlenmeye bırakılır.

Çılbır
Küçük bir tencere içerisinde bir miktarda su kaynatılarak ve tuz eklenir, sonra kaynayan suya yumurtalar kırılarak 5 dk kadar kaynatılır. Pişen yumurtalar sudan alınarak servis tabağına yerleştirilir. Tereyağı tavada eritilerek pul biber eklenerek bir sos hazırlanır. Hazırlanan biberli sosu yumurtaların üzerin de gezdirilerek servis yapılır.

Sulu Köfte (Topalak)
Soğan rendelenir. Maydanoz ince ince kıyılır. Kıyma, düğü, yumurta, karbonat, maydanoz ve soğan karıştırılarak iyice yoğrulur. Daha sonra tuzu ve karabiberi eklenerek tekrar yoğrulur. Özleşen harç, misket büyüklüğünde toplar haline getirilir. Diğer tarafta yağda soğan ve salça kavrulur. Üzerine köftelerin üzerini örtmeye yetecek kadar su eklenerek kaynamaya bırakılır. Kaynamaya başlayınca hazırlanan köfteler ilave edilir. Orta ateşte pişirilir.

Gilik (Besmeç)
Gilik ya da Besmeç, halkın sıklıkla tükettiği bir köfte türü olarak biliniyor. Kıyma ile hazırlanabilen ve dövülerek yapılan köftede bulgur ana malzeme olarak kullanılıyor.

Düğürcük Çorbası
Yozgat mutfağının sade ama güçlü örneklerinden düğürcük çorbası, ince bulgur ve yoğurtla hazırlanıyor. Anadolu’nun birçok yerinde düğü veya düğülcek olarak bilinen bu çorba, özellikle soğuk kış günlerinde bağışıklığı güçlendirici özelliğiyle öne çıkıyor.

Herle (Helle) Çorbası
Yozgat’ın yöresel mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden biri olan helle çorbası, özellikle kış aylarında şehrin evlerinde ve lokantalarında sıklıkla pişiriliyor. Un, mercimek ve soğanın uyumundan doğan bu çorba, nesilden nesile aktarılan bir tarifle hazırlanıyor.

Sakala Sarkan (Kesme Aşı) Çorbası
Bazı yörelerde sıcak olarak yapılsa da Türkiye’nin ilk soğuk çorbası olan kesme çorbası, Yozgatlı hanımların kendi yaptıkları erişte ve yeşil mercimek haşlanarak sarımsaklı yoğurtla karıştırılır ve üzerine tereyağında yakılmış kuru nane eklenerek servis edilen mis kokulu bir lezzettir.

Bulama Çorbası
Yozgat’ın geleneksel çorbaları arasında özel bir yere sahip olan bulama çorbası, soğuk kış günlerinin vazgeçilmez lezzeti. Yoğurt, yumurta ve un ile hazırlanan bu çorba, içerisindeki yarma, nohut ve fasulye ile doyurucu bir öğün alternatifi sunuyor.

Sütlü Çorba
Soğuk sütün içine bulgur yöresel deyişle düğürcük ve isteğe göre yarma koyulur, biraz tuz koyulur ve pişirilir. İsteğe göre çorbanın içine siyah veya sarı üzüm kurusu katılarak birkaç dakika daha kaynatılır.

Çanak Peyniri
Yozgat Çanak Peyniri, Yozgat merkez ve ilçelerinin doğal bitki örtüsü ve su kaynaklarıyla beslenen koyun, keçi ve ineklerden elde edilen sütlerden yapılan Yozgat’a has, az olgun ve yarım yağlı bir üründür. Her aile, ya sadece kendi ürettiği sütü ya da birkaç aile bir araya gelerek (süt evi yöntemi) sırasıyla sütlerini peynire işlerler. Ürün, adını ambalajından alır. Topraktan yapılmış çanak içine basıldıktan sonra kuma gömülerek olgunlaştırılır. Peynirin üretiminde ev yapımı maya kullanılır.

Yumurta Tatlısı
Yozgat yumurta tatlısı zengin – fakir her evde temin edilebilen malzemeyle yapılan çok hafif ve çabuk hazırlanan efsane bir lezzettir.

Pehli Pilavı
Pilavın içine konan parça ete pehli dendiği için bu ismi almıştır. Pehlilik etin iki tarafı da yoğurtla terbiye edilir. Terbiye edilen pehli 1-2 saat bekletilir. Tereyağı ile bir tencerede kızartılır. Pilava da yetecek kadar su konularak et yumuşayıncaya kadar haşlanır. Et suyuyla nohutlu pilav pişirilir. Pişirilen pehli parçaları pilavın üzerine konularak servis yapılır.

Yarma Kavurması
Yozgat yöresine ait yarma kavurması, geleneksel Türk mutfağının lezzetli bir tarifidir. Yarma kavurması, hem pratik hem de lezzetli bir tarif olarak öne çıkıyor.

Mayalı Bazlama
Mayalı Bazlama, İç Anadolu’ya, özellikle de Yozgat yöresine ait geleneksel bir lezzettir ve genellikle kahvaltılarda, öğünlerde veya çayın yanında tercih edilir. Tarif, mayalı hamurun hazırlanması, mayalanması ve tavada/pişirme sacında pişirilmesini içerir.

Sini Tatlısı
Yozgat mutfağının köklü lezzetlerinden biri olan Sini Tatlısı, özellikle bayramlar, düğünler ve özel günlerde hazırlanır. Nesilden nesile aktarılan bu tatlı, hem pratikliği hem de doyuruculuğuyla kırsal kesimde sıklıkla tercih edilmiştir. Adını, pişirildiği geniş ve yuvarlak tepsiden, yani “sini”den alır.

Parmak Çörek
Yozgat’a özel bir ekmek türü olup gerçek lezzet için ustalık hizmetinin tam bir profesyonellik gerektirdiği hamur kıvamının ve pişme kıvamı ile usullerinin çok iyi bilinmesi gereken bir gıda maddesidir. En önemli özelliği ise hiç bir katkı maddesi içermemesi ve taş fırında odun ateşiyle yalnız ateşe maruz kalmadan, ısısıyla pişirilmesidir.

Kavurga
Kavurga, ismini kavurmak fiilinden alan, tahılların yanmaz bir tava veya sac üzerinde kavrulmasıyla hazırlanan geleneksel bir yemiş türüdür. Türklerin Anadolu’ya göç ederken getirdikleri bir yiyecek kültürü olarak bilinmektedir.

Hedik
Hedik buğday, nohut, kuru fasulye ve çedene karıştırılarak pişirilir. Hedik kaynatma, harman mevsiminden sonra genelde Ağustos aylarında yapılır. Bazen pişen bu hediğin içine ceviz, fındık, sarı üzüm gibi yedi çeşit çerez katılır ve akrabalara, komşulara, gelen misafirlere ikram edilir.